تبلیغات
نماز، فریضه ی الهی - آثار تربیتی نماز


1- روح و اساس و هدف و پایه و مقدمه و نتیجه و بالاخره فلسفه نماز همان یاد خدا است، همان ذكر الله است البته ذكری كه مقدمه فكر و فكری كه انگیزه عمل بوده باشد، چنانكه در حدیثی از امام صادق (ع) آمده است كه در تفسیر جمله «ولذكر الله اكبر» فرمود: «ذكر الله عند ما احل و حرم»یاد خدا كردن به هنگام انجام حلال و حرام ( یعنی به یاد خدا بیفتد به سراغ حلال برود و از حرام چشم بپوشد) ...
2-  نماز وسیله شست وشوی از گناهان و مغفرت و آمرزش الهی است چرا كه خواه ناخواه نماز انسان را دعوت به توبه و اصلاح گذشته می كند، لذا در حدیثی می خوانیم: پیامبر (ص) از یاران خود سوال كرد: اگر بر در خانه یكی از شما نهری از آب صاف و پاكیزه باشد و در هر روز پنج بار خود را در آن شست وشو دهد، آیا چیزی از آلودگی و كثافت در بدن او می ماند؟ در پاسخ عرض كردند: نه، فرمود: نماز درست همانند این آب جاری است، هر زمان كه انسان نمازی می خواند گناهانی كه در میان دو نماز انجام شده است از میان می رود و به این ترتیب جراحاتی كه بر روح و جان انسان از گناه می نشیند، با مرهم نماز التیام می یابد و زنگارهایی كه بر قلب می نشیند زدوده می شود.
3- نماز سدی در برابر گناهان آینده است، چرا كه روح ایمان را در انسان تقویت می كند و نهال تقوا را در دل پرورش می دهد و می دانیم ایمان و تقوا نیرومندترین سد در برابر گناه است و این همان چیزی است كه در آیه فوق به عنوان نهی از فحشا و منكر بیان شده است و همان است كه در احادیث متعددی می خوانیم: افراد گناهكاری بودند كه شرح حال آنها را برای پیشوایان اسلام بیان كردند، فرمودند: غم مخورید، نماز آنها را اصلاح می كند و كرد.
4- نماز، غفلت زدا است، بزرگترین مصیبت برای رهروان راه حق آن است كه هدف آفرینش خود را فراموش كنند و غرق در زندگی مادی و لذایذ زودگذر شوند، اما نماز به حكم اینكه در فواصل مختلف و در هر شبانه روز پنج بار انجام می شود، مرتباً به انسان اخطار می كند، هشدار می دهد، هدف آفرینش او را خاطر نشان می سازد، موقعیت او را در جهان به او گوشزد می كند و این نعمت بزرگی است كه انسان وسیله ای در اختیار داشته باشد كه در هر شبانه روز چند مرتبه قویاً به او بیدار باش گوید.
5- نماز خودبینی و كبر را در هم می شكند، چرا كه انسان در هر شبانه روز هفده ركعت و در هر ركعت دوبار پیشانی برخاك در برابر خدا می گذارد، خود را ذره كوچكی در برابر عظمت او می بیند، بلكه صفری در برابر بی نهایت. پرده های غرور و خودخواهی را كنار می زند، تكبر و برتری جویی را در هم می كوبد.
6- نماز وسیله پرورش فضایل اخلاق و تكامل معنوی انسان است، چرا كه انسان را از جهان محدود ماده و چهار دیوار عالم طبیعت بیرون می برد، به ملكوت آسمان ها دعوت می كند و با فرشتگان هم صدا و همراز می سازد، خود را بدون نیاز به هیچ واسطه در برابر خدا می بیند و با او به گفت وگو برمی خیزد. تكرار این عمل در شبانه روز آنهم با تكیه روی صفات خدا، رحمانیت و رحیمیت و عظمت او مخصوصاً با كمك گرفتن از سوره های مختلف قرآن بعد از حمد كه بهترین دعوت كننده به سوی نیكی ها و پاكی ها است اثر قابل ملاحظه ای در پرورش فضایل اخلاقی در وجود انسان دارد. به همین خاطر در حدیثی از امام علی (ع) می خوانیم كه در فسلفه نماز فرمود:« الصلوه قربان كلی تقی» نماز وسیله تقرب هر پرهیزكاری به خدا است.
7- نماز به سایر اعمال انسان ارزش و روح می دهد، چرا كه نماز روح اخلاص را زنده می كند، زیرا نماز مجموعه ای است از نیت خالص و گفتار پاك و اعمال خالصانه، تكرار این مجموع در شبانه روز بذر سایر اعمال نیك را در جان انسان می پاشد و روح اخلاص را تقویت می كند. بنابراین در حدیث معروفی می خوانیم كه امیرمومنان علی (ع) در وصایای خود بعد از آن كه فرق مباركش با شمشیر ابن ملجم جنایتكار شكافته شد، فرمود: خدا را خدا را درباره نماز، چرا كه ستون دین شما است.
8- نماز قطع نظر از محتوای خودش با توجه به شرایط صحت دعوت به پاكسازی زندگی می كند، چرا كه می دانیم مكان نمازگزار، لباس نمازگزار، فرشی كه بر آن نماز می خواند، آبی كه با آن وضو می گیرد و غسل می كند، محلی كه در آن غسل و وضو انجام می شود باید از هر گونه غصب و تجاوز به حقوق دیگران پاك باشد. كسی كه آلوده به تجاوز و ظلم، ربا، غصب، كم فروشی، رشوه خواری و كسب اموال حرام باشد چگونه می تواند مقدمات نماز را فراهم سازد؟ بنابراین تكرار نماز در پنج نوبت در شبانه روز خود دعوتی است به رعایت حقوق دیگران.
9- نماز علاوه بر شرایط صحت، شرایط قبول، یا به تعبیر دیگر شرایط كمال دارد كه رعایت آنها نیز یك عامل موثر دیگر برای ترك بسیاری از گناهان است.در كتب فقهی و منابع حدیث، امور زیادی به عنوان موانع قبول نماز ذكر شده است از جمله مسئله شرب خمر است كه در روایات آمده: نماز شرابخوار تا چهل روز مقبول نخواهد شد مگر اینكه توبه كند و در روایات متعددی ذكر شده كه: از جمله كسانی كه نماز آنها قبول نخواهد شد پیشوای ستمگر است و در بعضی از روایات دیگر تصریح شده است كه نماز كسی كه زكات نمی پردازد، قبول نخواهد شد و همچنین روایات دیگری كه می گوید: خوردن غذای حرام یا عجب و خودبینی از موانع قبول نماز است، پیدا است كه فراهم كردن این شرایط قبولی تا چه حد سازنده است؟
10- نماز روح انضباط را در انسان تقویت می كند، چرا كه دقیقاً باید در اوقات معینی انجام گیرد كه تأخیر و تقدیم هر دو موجب بطلان نماز، است. همچنین آداب و احكام دیگر در مورد نیت و قیام و قعود و ركوع و سجود و مانند آن كه رعایت آنها، پذیرش انضباط را در برنامه های زندگی كاملاً آسان می سازد


نتیجه گیری
این نتیجه حاصل شد كه اشخاص نمازگزار نسبت به بی نمازها و «تارك الصلوه» ها دارای ویژگی های برجسته اخلاقی و ارزش های انسانی به مراتب بیشتری هستند و به این ترتیب تعادل ناقل های عصبی به درجات بیشتر در آنها برقرار است و این معما برای دانش پزشكی همچنان باقی است كه نماز چگونه اثرات شگفت انگیز خود را در ریشه كنی گناه و انحراف از جامعه و در واقع مقابله با تحولات نامطلوب ناقل های عصبی به انجام می رساند.



طبقه بندی: عمومی، مقالات،
برچسب ها: نماز، آثار نماز، اسرار نماز، احکام، آثار تربیتی نماز، احادیث پیرامون نماز، مقالات نماز،

تاریخ : چهارشنبه 2 اسفند 1391 | 03:30 ب.ظ | نویسنده : حسین جلال آبادی | نظرات

  • بک لینک
  • پنجه
  • ضایعات